Sağlık

Deniz Keyfiniz “Zehir” Olmasın: Trakonya Balığı Sokması

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr

Trakonya balığı (çarpan balığı) ülkemiz sahillerinde belkide plaj keyfi için denize giren kişilerin karşılaşabileceği en tehlikeli balıktır. Trakonya özellike ege denizi başta olmak üzere akdeniz ve az miktarda da karadenizde bulunur. Balığın sırt bölgesindeki dikenlerden bazılarında (kafaya yakın dikenler) zehir kesesi bulunur.  Yine solungaç kenarındaki dikenlerde de zehir bulunmaktadır.

Trakonya balığı en çok balık tutan balıkçıların oltalarına sık sık takılarak tehlike oluştur. Ancak bunun yanında plajda deniz keyfi yapan kişiler içinde tehlike unsurudur. Trakonya özellikle ince kumluk denizlerde kendilerini kuma gömerek kamufule olurlar. İşte bu noktada sahile kadar yanaşan bu balık üzerine basılması sonucunda yaralanmalara neden olmaktadır. Temasları sonucunda hassas hastalarda ve küçük çocuklarda çok ciddi sonuçlara neden olabilir.  Özellikle anaflaksi (çok ciddi allerjik reaksiyon) hayatı tehdit eden bir durumdur.

Trakonya balığından nasıl korunabiliriz?

Aslında Trakonya balığından korunmanın kesin bir yolu yoktur. Ancak özellikle plajda deniz ayakkabıları kullanmak yaralanma ihtimalinin çok çok azalymakta ancak %100 koruma sağlamamaktadır. Yinede trakonya tehlikesi olduğu bilinen bölgelerde mutlaka deniz ayakkabısı giyilmelidir. Eğer balık tutuyorsanız, bilmediğimiz balıklara kesinlikle eliniz ile temas etmemelisiniz.

Trakonya sokması nasıl anlaşılır?

Plajda genellikle üzerine basma sonucu yaralanmalar görülmektedir. Basma sonucunda hemen yanıcı tarzda ani başlayan ve şiddetli bir ağrı yaşarsınız. Bu esnada balığı görmek en önemli anlama şeklidir. Ancak temastan hemen sonra ani hareketlerle kaçan ve yerden kum kaldırma şeklinde uzaklaşan bir canlı görürseniz, bu durumun iki önemli ihtimali vardır. Ya küçük bir vatos ile karşılaşmışsınız yada trakonya ile karşılaşmışsınız demektir.

Trakonya sokmasında ağrı en önemli yakınmadır. Sokma noktasında çok şiddetli olmakla beraber tüm bacağa yada kola (sokma noktasına göre) yayılabilir. Bunun yanında kızrıklık şişme gibi durumlar görülebilir. Yine ilerleyen zamanlarda başağrısı çekebilirsiniz. Koldaki sokmalarda nefes darlığı gibi şikayetler görülebilir. Hassas bireyler ve özellikle çocuklar bu durumdan çok ciddi etkilenebilir ve kötü sonuçlar ile karşılaşabilirler.

Trakonya sokmasında ne yapılmalıdır?

Trakonya sokması durumunda yapmanız gereken en önemli şey hemen denizden çıkmaktır. Temasın yaşandığı bölge zehirin vücuda dağılmasını engellemek için kalp saviyesinden mutlaka aşağıda tutulmalıdır. Örneğin ayakta olan sokmalarda kişi sandalyeye veya yüksek bir yere (kaya v.b.) otutulup  ayağı aşağıya sallanmalıdır.  Sokulan bölgenin hareketi en aza indirilmelidir.  Unutmayın hareket kan akımını ve zehirin yayılımını arttırır. Ovma, ovuşturma sıkma gibi işlemleri kesinlikle yapmayın. Trakonya sokması tedavisinde amonyak kullanılması işe yarayan bir yöntem değildir.

Bunun dışında nadir de olsa trakonya balığının dikenleri bölgede kalabilir. Bu durumda diken kolayça çıkarılabilecekse cımbız vasıtası ile çıkarılmalıdır. Eğer çıkarılamayacak durumda ise kesinlikle oynamayın.

Trakonya balığı zehiri ısı ise etkisini kaybeden yapısı bozulan (termolabil) bir yapıya sahiptir. Bu nedenle bölge 45 °C derece civarında sıcak su içinde bekletilmelidir. Trakonya balığı sokmasında ağrıyı azaltan en önemli yöntem budur. Bu uygulamaya uzun süre devam edilebilir. Su Soğudukça, değiştirilmeli yada ysıcak su ilave edilerek istenilen sıcaklığa (45 °C) getirilmelidir. Soğuk uygulama yada buz uygulaması ağrının çok şiddetlenmesine sebep olabilir.

Trakonya sokmasında tedavi uzun sürebilen ve kompleks olabilen bir tedavidir. Yukarıdakiler yapıldıktan sonra mutlaka hastaneye başvurulmalıdır. Sıcak su uygulamasına devam ederek hastaneye gidilebilir.  Bazı durumlarda antibiyotik tedavisi çok kuvvetli ağrı kesiciler kullanılması gerekebilir.

 

Yorum yapın