Ordan Burdan Şurdan

Kuzey Kore Hidrojen Bombasına Sahip Mi?

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr

Son günlerde Kuzey Kore dünyaya ve özellikle Amerika Birleşik Devletleri’ ne tehditler savurmaya devam ediyor.  Tamamen kpalı bir rejimle yönetilen ve kimsenin detaylı bir bilye sahip olmadığı Kuzey Kore, bu politikası ile gizemini ve potansiyelini gizlemekte oldukça başarılı. Peki gerçekten Kuzey Kore hidrojen bombasına sahip mi?

Kuzey Kore ilk nükleer denemesini 2006 yılında, ülkenin kuzey doğusundaki Punggye-ri isimli nükleer deneme sahasında gerçekleştirdiğini duyurmuştu. Patlamadan sonra Uluslararası Görüntüleme Sistemi’ne (IMS) bağlı 20’den fazla sismik görüntüleme istasyonunda patlamanın izlerine rastlandı. Patlamadan iki hafta sonra ise Kanada Yellowknife’taki radyoaktif çekirdekleri tespit eden istasyonda radyoaktif ksenon miktarının normalin üstüne çıktığı tespit edildi. Kuzey Kore 2006’daki ilk denemenin ardından 2009’da, 2013’te ve 2016’da (2016 yılında iki deneme gerçekleştirildi) nükleer denemeler yaptığını duyurdu. Patlamalar sonrasında kaydedilen sismik dalgalar nükleer denemelerin Punggye-ri deneme sahasının içinde, birbirine birkaç kilometre mesafede gerçekleştirildiğini gösteriyordu.

Sismik dalgaların özelliklerini inceleyen bilim insanları böylece Kuzey Kore’nin nükleer gücü hakkında bilgi sahibi olabildi. CTBTO ve NORSAR verilerine göre Kuzey Kore’nin 2006’daki ilk denemesinde açığa çıkan enerjinin 1 kiloton, 2006’dakinde 5 kiloton, 2013’tekinde 10 kiloton, 6 Ocak 2016’dakinde 10 kiloton, 9 Eylül 2016’dakinde ise 20 kiloton TNT’nin enerjisine eşdeğer olduğu tahmin ediliyor. Norveç’teki NORSAR sismik görüntüleme merkezinden araştırmacılar 3 Eylül 2017’de gerçekleştirilen son denemede kullanılan bombanın ise 120 kiloton TNT gücünde olduğunu hesapladı. Nükleer denemelerin tespiti için uydu görüntülerinden de yararlanılıyor. Örneğin Ocak 2016’da gerçekleştirilen denemeden sonra incelenen uydu görüntülerinden yerin yüksekliğinde 1-3 cm değişiklik olduğu anlaşıldı.

Hidrojen Bombası Nedir?

Nükleer bombaların farklı türleri var. Atom bombası olarak bilinen fisyon bombaları, uranyum-235 ve plütonyum-239 gibi ağır atom çekirdeklerinin bölünmesi (fisyon) sonucu büyük miktarda enerji açığa çıkaran silahlardır. Hidrojen bombası olarak bilinen füzyon bombalarında ise hidrojen gibi hafif atom çekirdeklerinin birleşmesi (füzyon) sonucu açığa çıkan enerji atom bombalarının açığa çıkardığından çok daha büyüktür (yıldızlar enerjilerini füzyon tepkimeleri ile elde eder). Hidrojen bombalarında füzyon tepkimelerinin başlaması için gerekli enerji fisyon tepkimeleri sonucu elde edilir.

Kuzey Kore Hidrojen Bombasına Sahip Mi?

Sadece bir nükleer denemeye ait sismik dalga kayıtlarını inceleyerek patlamanın nükleer fisyon mu yoksa nükleer füzyon mu olduğunu anlamak mümkün değil. Ama Kuzey Kore’nin son denemesindeki bombanın gücü patlamanın kaynağının hidrojen bombası olabileceğini gösteriyor. Nükleer denemeler patlamanın yerinin, patlamanın kaynağı olan bombanın gücünün ve kullanılan nükleer silahın türünün belirlenmeye çalışıldığı bir dedektiflik hikâyesi gibi. Bilim insanları bu bulmacaları çözmek için ipuçları aramaya devam ediyor.

 

Bilim Teknik 2017

Yorum yapın